Najnovije vesti
Početna » Voćarstvo » Cvetni pupoljci – vreme formiranja budućeg roda

Cvetni pupoljci – vreme formiranja budućeg roda

Voćari se bore sa bolestima i štetnicima koji napadaju plodove, ali kada se formiraju cvetni pupoljci? Postupak stvaranja traje dugo i vrlo je složen proces odakle direktno zavisi plodnost stabala voća. On može biti jednokratan (kao što je kod većine listopadnih voćaka) i višekratan (kod velikog broja remontantnih vrsta – primer jagode, maline, agrumi i dr.)

Sama deoba pupoljaka na cvetne i vegetativne kod voćaka događa se sredinom prethodne godine, odnosno u drugoj polovini vegetacije i produžuje se tokom jeseni i zime, sve do početka pupoljenja.

Većina autora veruje da se cvetni pupoljci počinju formirati najčešće neposredno nakon završetka intenzivnog rasta lastara. To je u umereno kontinentalnim klimatskim uslovima uglavnom od kraja juna, ili prvih dana jula pa do kraja vegetacije.

Početak formiranja cvetnog pupoljka je genetski karakter vrsta i sorti. Na temelju tog kriterijuma sprovedena je podela listopadnih voćaka u tri grupe:

  1. Voće s ranim početkom formiranjem cvetnog začetka – od 3. dekade meseca juna do avgusta. To je jabuka, kruška, šljiva, trešnja, breskva, ribizla, orah, muški cvetovi lešnika.
  2. Voćke sa srednje poznim početkom formiranja cvetnih začetaka – od polovine avgusta do polovine septembra. Primer su kajsija, badem, ženski cvetovi lešnika.
  3. Voće s kasnim početkom formiranja cvetnih pupoljaka – od sredine septembra do početka oktobra. Tu su, na primer, jednorodne vrtne jagode, malina, kupina, dunja, mušmula i druge.

Cvetni pupoljci – vreme formiranja budućeg roda

Vreme početka diferenciranja pupoljaka kod različitih vrsta i sorti značajno varira i uslovljeno je uticajem spoljnih faktora: meteoroloških i edafskih uslova sredine, primenjenih agro, pomotehničkih i fitotehničkih mera, uticajem podloge, starosti voćaka, položaja grana unutar krune i drugim faktorima. Ovaj proces u većini stabala voća traje 8 do 10 meseci.

Broj obrazovanih cvetnih pupoljaka zavisi od brojnih faktora (nasledni, biohemijski, ekološki, agrotehnički i sl.)

Da bi voće oblikovalo cvetne pupoljke, mora biti u fazi zrelosti i plodnosti. Drvo mora imati fiziološku ravnotežu ili povoljan odnos između količine ugljenohidrata i mineralnog azota. Ukoliko u lišću prevladava AZOT, onda stabla ostaju bez roda, jer ovaj makroelementi pojačava vegetativni porast. Ako prevladavaju ugljeni hidrati, plodnost i vegetativni rast su slabi. Zato je postizanje fiziološke ravnoteže između ove dve komponente u tkivima voćaka preduslov za diferenciranje cvetnih pupoljaka.

Takođe, u stablima voćaka mora biti osigurana i dovoljna količina biljnih hormona, kao i povoljni ekološki faktori (a najvažniji su osvetljenje, temperatura i vlaga). 

Od agrotehničkih mera važnih za ove procese u stablima voćaka najvažniji su:

  1. prstenovanje,
  2. paranje (rovašenje) kore,
  3. postavljanje metalnih pojaseva,
  4. orezivanje stabla i korena,
  5. savijanje grana,
  6. proređivanje cvetova i plodova,
  7. đubrenje,
  8. izbor adekvatne podloge,
  9. navodnjavanje i drugo.

Oni imaju primarni cilj uspostavljanja fiziološke ravnoteže, ali se moraju primeniti posebno, prema zahtevima vrste i sorte. Tako, na primer, razne vrste imaju različite potrebe za vodom i shodno tome drugačije i reaguju na dodavanje vode u vreme diferenciranja cvetnih pupoljaka. Dok agrumi povoljno reagiraju na ograničeni dotok vode u tom razdoblju, kajsija, primer, uz limitirano navodnjavanje formira znatno manje cvetnih pupoljaka.

Smatra se da su kod većine listopadnih vrsta voćaka svi organi cveta začeti već krajem juna, odnosno krajem vegetacije.

Gospodin Branko Tanasković

PSSS Čačak

Pročitaj i ...

Ožegotine na plodovima smanjuju prihode

Ožegotine na plodovima prouzrokovanje ekstremno visokim temperaturama utiču na pojavu ožegotina na plodovima. Isto tako i zelena rezidba .