Leska u Srbiji, uzgoj i značaj pčela u voćnjaku

Leska u Srbiji je postala veoma interesantna za gajenje. Plantažni zasadi se podižu širom Srbije. Očekivanja uzgajivača su velika jer konditorska industrija ima velike zahteve za lešnikom. U svakom voćnjaku veliki broj pčela je neophodan da bi se cvetovi oprašili i doneli plod. Koliki je njihov stvarni  značaj ?

ZNAČAJ PČELA U OPRAŠIVANJU I POVEĆANJU PRINOSA STARIH SORTI ŠLJIVE I JABUKE Jačimović Vučeta, Radović Marija, Bogavac Miodrag1, Božović Đina  Biotehnički fakultet, Podgorica  Specijalista Poljoprivrednog fakulteta u Bijelom Polju

Poljoprivrednici i pčelari žele da pčele što efikasnije opraše poljoprivredne kulture. U tu svrhu se posebno pripremaju pčelinja društva, jer oprašivanje većine kultura pada rano u sezoni, kada se u košnici ne nalazi obilje pčela radilica. Dosta voćnih vrsta ima ogroman značaj za pčele, za njihov rani razvoj društva u rano proljeće (lijeska, badem, drijen, džanarika itd.) i pripremu za glavnu pašu.

U našim uslovima u oprašivanju voćaka medonosne pčele učestvuju sa preko 85%, dok na sve ostale oprašivače otpada 14-15%. Cilj ovog rada je da se izračuna razlika u % oprašenih, odnosno zametnutih plodova kod starih sorti šljive i jabuke, sa i bez prisustva pčela, te utvrdi uticaj na prinos obilježenih stabala ispitivanih sorti. U ovom radu su prikazani rezultati dvogodišnjeg istraživanja (2010 i 2011. godine), uloge pčela u oprašivanju nekih starih sorti šljiva i jabuka u Gornjem Polimlju. Prije cvjetanja izbrojani su cvjetovi na granama koje su izolovane mr ežom od tila i na granama gdje su pčele imale slobodan pristup. Nakon cvjetanja i oprašivanja izbrojani su plodovi na obilježenim granama. Kod sorte Komperuša procenat zametnutih plodova na neizolovanim granama bio je 84%, a na izolovanim 37,87%. Od ukupnog broja zametnutih plodova, kod sorte Crveni piskavac, pred berbu je ostalo 23,55% na neizolovanim nasuprot 11,50% na izolovanim granama, što ukazuje da je prinos za oko 50% veći ako oprašivanje vrše pčele.

Leska u Srbiji, uzgoj i značaj pčela u voćnjaku

PROIZVODNE OSOBINE MATIČNIH ŽBUNOVA SORTI LESKE Oparnica Čedo, Vulić Todor, Radivojević Dragan, Đorđević Boban Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni

Razvitak savremenog intezivnog voćarstva uslovljen je prvenstveno proizvodnjom najkvalitetnijeg sadnog materijala. Samo kvalitetan i garantovano zdrav sadni materijal može da obezbedi visoke i redovne prinose i dobar kvalitet plodova. Osnovni cilj ovih istraživanja u periodu od 2007-2011. godine bilo je ispitivanje proizvodnih osobina i kvaliteta sadnica matićnih žbunova osam sorti leske: Rimski, Tonda Gentile della Lange, Tonda Romana,Tonda di Gifoni, Mortarela, Istarski dugi, Istarski okrugli i Ludolf. Matičnjak je podignut 2005. godine. Rastojanje sadnje je bilo 1,2 m između redova i 0,5 m u redu, sa nagrtanjem kao načinom proizvodnje sadnog materijala. Prosečan broj izdanaka po matičnom žbunu kretao se od 12,99 kod sorte Tonda Gentile della Lange do 21,80 kod sorte Istarski okrugli. Sorta Tonda Gentile della Lange, koja je služila i kao standard, imala je najmanji procenat sadnica prve klase (62,67%), a najveći sorte Mortarela (94,74%) i Ludolf (94,16%). Procenat sadnica druge i treće klase bio je najveći kod sorte Tonda Gentile dela Lange (35,81% i 2,20%), a najmanji kod sorte Mortarela (3,29% i 1,97%). Sve ispitivane sorte u poređenju sa sortom Tonda Đentile dela Lange ispoljile su bolje proizvodne osobine. Sorte Mortarela i Ludolf su imale najbolje proizvodne karakteristike.

KARAKTERISTIKE SEJANACA MEčJE LESKE (Corylus colurna L.) KAO PODLOGA ZA KALEMLJENJE SORTI LESKE Ninić Todorović Jelena, Đukanović Jelena, Kurjakov Aleksandar, Mladenović Emina, Lazović Radmila, Blagojević Ivana, Gačić Ana Univerzitet u Novom Sadu, Poljoprivredni

U rasadniku Poljoprivrednog fakulteta u Novom Sadu, na Rimskim Šančevima razvijena je tehnologija kalemljenja kultivara leske na mečjoj leski ( Corylus colurna L.) kao podlozi. Praćen je uspeh setve, rast i razvoj jednogodišnjih i dvogodišnjih sejanaca u cilju proizvodnje kvalitetnih podloga i sadnog materijala. U radu su prikazani rezultati klijavosti orašica genotipova A1, B1, B4, B7 i C3 mečje leske iz setve obavljene 2009. godine. Orašice su pokazale visok procenat klijavosti i momenat preživljavanja biljaka. Minimalna vrednost terenske klijavosti, nakon prvog vegetaciong perioda je 76,62% i momenat preživljavanja 91,30% za genotip A 1.

Najviša terenska klijavost od 88,20% i momenat preživljavanja od 95,40% zabeležen je za genotip C 3.

Jednogodišnji sejanci mereni u toku mirovanja vegetacije 2010. godine i dvogodišnji sejanci mereni 2011. godine bili su razvijeniji u odnosu na ispitivanja sejanaca ranijih godina. Minimalne vrednosti merenih parametara u obe godine ispitivanja uočene su za genotip A1, dok je maksimalne vrednosti ispoljio genotip C3. Korelacionom analizom visine stabla i prečnika pri osnovi stabla jednogodišnjih i dvogodišnjih sejanaca mečje leske ustanovljene su visoke pozitivne korelacije. Mečja leska ne formira izdanke iz korena pa je olakšana primena mera gajenja, zaštite i mehanizovane berbe što predstavlja prednost pri podizanju voćnjaka.

foto pixabay.com

Leska u Srbiji