Agro Info Net Portal o poljoprivredi, cenama, turizmu
Izbor folije plastenika određuje rezultat na kraju ciklusa gajenja. Plastenik pruža mogućnost gajenja tokom cele godine, ali je važan pravilan izbor folije koji određuje proizvodne osobine biljaka u njemu tj. postizanja njihovog maksimalnog genetskog potencijala, a posebno kod onih biljnih vrsta koje zahtevaju visok intenzitet svetlosti. Savetuje Vas mr Živica Jović.
Takođe dobar izbor folije kod plastenika omogućava smanjenje troškova grejanja u toku zime.
Zbog svega navedenog, folije kod plastenika moraju da ispunjavaju standarde u pogledu:
- debljine,
- minimalnog propuštanja vidljivog dela sunčevog spektra (80%),
- minimalnog propuštanja ultraljubičastog dela sunčevog spektra (20%),
- maksimalnog propuštanja infracrvenog dela sunčevog spektra (10%),
- hidrofilnosti (odnosno da imaju antikapajuće svojstvo ili jednostavno rečeno da se formirane kapi vode od kondenzacije sliju niz foliju do oluka odnosno zemlje).
Kako primeniti pravilan izbor folije?
Postoje i termoosetljive folije koje pobele kad su temperature iznad 28 C. Najsavremenije folije za plastenike se prave prema potrebama onih biljnih vrsta koje želimo da gajimo, pa se tako primenjuju foto-selektivne petoslojne folije koje utiču na kretanje insekata (lisne vaši, bele leptiraste vaši, minera, grinja, tripsa), a time i na širenje virusa, zatim plave folije koje smanjuju infekcije plamenjačom kod vrežastog povrća, zelene folije itd.
Svi savremeni plastenici imaju duplu foliju koja se naduvava i čini da su u plasteniku termičke prilike mnogo bolje (leti niže, zimi više temperature), ali da istovremeno pruži dodatnu sigurnost konstrukciji pri duvanju jakih vetrova i terete izazvanog većim snežnim padavinama i da tako naduvana folija trpi više jake udare vetra i opterećenje od snega od same konstrukcije plastenika.
Folija plastenika je u toku zime za trećinu više naduvana nego u toku letnjih meseci. Sloj vazduha između dve folije treba da bude 15 do 25cm. Gubici energije u plastenicima pokrivenim duplom folijom su oko 40% manji nego kod plastenika pokrivenih jednom folijom. Kada duva vetar folija ne sme da leprša. Koliki će biti vek trajanja folije kod plastenika, zavisi od njenih fizičkohemijskih osobina, konstrukcije koju pokriva, primene pesticida, pre svega na bazi sumpora, relativne vlažnosti vazduha u plasteniku itd.
Izbor folije plastenika određuje rezultat na kraju
Vrlo je važno i kako je folija skladištena pre nego što je s njom pokriven plastenik, a najbolje vreme za pokrivanje plastenika je kraj septembra i oktobar. Rok trajanja se daje kada se u to vreme postavlja folija i on može biti 21, 33 ili 45 meseci. Za pokrivanje plastenika mogu se koristiti i drugi materijali, odnosno različite vrste plastičnih pokrivki u vidu segmenata ili ploča. Mogu se koristiti za celokupno prekrivanje plastenika kod konstrukcija sa kosim krovovima, ili samo za polumesece na čelima plastenika, zatim za sve stranice plastenika ili pak smo za vrata i ulaze.
Najčešće se koriste:
- acrilik (PolyMethyl MethAcrylate) transparentan i UV otporan materijal. čvrstoća mu je 25 puta veća od stakla iste debljine. Lako je zapaljiv.
- polikarbonati, PC (Poly Carbonate) su otporniji na udar, tanji i jeftiniji od akrilika i teško lomljivi. Od stakla su čvršći do 250 puta. Otporni su na grad imaju lošiju transparentnost, ali vrlo dobra energetsko – izolaciona svojstva
Pored akrila i polikarbonata u grupu tvrdih plastičnih ploča spadaju: poliester FRP (Fiberglass Reinforced Polyester) i PVC ploče (PolyViny Chloride), koji su se ranijih godina koristili kao pokrivke dok se danas praktično i ne koriste.
autor: mr Živica Jović
| KARAKTERISTIKE | OTPORNOST NA UV ZRAČENJE |
|---|
| DEBLJINA FOLIJE (micron) | od 150 do 200 |
KLASA B
|
KLASA D
|
KLASA E
|
| ŠIRINA (m) | do 13,5 | |||
| PAKOVANJE (standard) kg | 80 |
sunčani sati
| sunčani sati |
sunčani sati
|
| PAKOVANJE (jumbo) kg | od 500 do 1000 |
od 3200 do 4600
|
do 6000 sati
|
do 7300 sati
|
| PO ZAHTEVU | UV-stabilizacija, antikapajuća |
200mic=21meseci
|
200mic=45meseci
|
200mic=48meseci
|
