Agro Info Net Portal o poljoprivredi, cenama, turizmu
Kalkulacija prvo – Dobro je uvek prethodno izračunati, tek potom sejati. Treba poznavati troškove i uslove na tržištu. U ekonomskoj literature navode se različite svrhe, odnosno zadaci kalkulacije, a najznačajniji su sledeći:
1./ Kontrola ekonomičnosti i ekonomske efektivnosti dobijanja proizvoda i usluga i uloženih činilaca procesa proizvodnje.
Zbog toga se u kalkulaciji troškovi raščlanjavaju kako bi se mogle uočiti uštede, i omogućilo praćenje kretanja ekonomičnosti po pojedinim vremenskim periodima.
2./ Određivanje prodajnih cena proizvoda i usluga. Za proizvode i usluge koji se prodaju na tržištu, a nemaju poznatu tržišnu cenu, polazna osnova za određivanje prodajne cene su prethodno analitičkom kalkulacijom utvrđeni troškovi, iako se konačno prodajna cena formira na osnovu ponude i tražnje.
3./ Utvđivanje optimalnog veka korišćenja sredstava za rad. Na osnovu troškova korišćenja pojedinih osnovnih sredstava( višegodišnjih zasada, priplodne i radne stoke) utvrđuje se i njihov optimalni vek korišćenja.- Utvrđivanje osnovice za osiguranje proizvoda, osnovnih sredstava i sl. Vrednost osiguranja proizvoda koji se dobijaju sopstvenom reprodukcijom, a nemaju poznatu tržišnu cenu takođe se utvrđuje analitičkom kalkulacijom( naprimer, zelena stočna hrana, višegodišnji zasadi.
4./ Utvrđivanje gubitka usled nastalih raznih šteta. Štete koje nastaju na ratarskim i povrtarskim usevima, pri gajenju stoke, u rodu višegodišnjih zasada, usled raznih rizika, kao što su štete od grada, suše, poplava, požara, krađe, uginuća i sl. Takođe se procenjuju na osnovu analitičkih kalkulacija kojima se utvrđuju troškovi od nastanka štete.
5./ Utvrđivanje otkupnih cena, visine poreza i drugih dažbina stimulacije proizvodnje pojedinih proizvoda od strane države itd. Otkupne i garantovane cene, iznosi premija, subvencija i ostalih stimulacija proizvodnje pojedinih proizvoda, takođe se određuju na osnovu troškova utvrđenih u analitičkim kalkulacijama.
Jelić Dragana, master menadžer PSSS KRAGUJEVAC
